Profesorët Adnan Jashari dhe Afet Mamuti mbajtën ligjërata për terminologjinë juridike

Dy ligjëruesit e radhës në trajnimin e përkthyesve dhe të lektorëve të institucioneve shtetërore, profesorët Adnan Jashari dhe Afet Mamuti, u paraqitën para përkthyesve dhe lektorëve me temën e terminologjisë juridike në dokumentet zyrtare dhe aktet ligjore. Sipas tyre, duhet bërë përpjekje maksimale që terminologjia që përdoret në institucionet publike të jetë sa më e unifikuar. Që të dy vënë në dukje rëndësinë e Ligjit të Përdorimit të Gjuhëve dhe rolin e Agjencisë së Zbatimit të Gjuhës në ngritjen e cilësisë së përdorimit dhe të statusit të gjuhës shqipe në Republikën e Maqedoninë e Veriut.

Prof. dr. Adnan Jashari, ligjërues në Universitetin e Europës Juglindore, trajtoi temën e terminologjisë juridike të korrespodencës ekonomike, të afarizmit dhe të kontratave dhe shprehu kënaqësinë dhe entuziazmin për arritjet e deritashme, ndonëse siç thotë ai, “ka edhe shumë punë për të bërë”.

“Me qëllim që në të ardhmen të arrijmë që të bëjmë unifikimin e terminologjisë gjatë përkthimeve të akteve të ndryshme, si ato ligjore, si ato administrative, gjyqësore, apo shkresave të ndryshme, në një farë mënyre të përforcohet dhe të koordinohet lidhshmëria midis përkthyesve dhe Agjencisë në njërën anë, dhe Agjencisë dhe ekspertëve nga sfera të ndryshme, në anën tjetër.”, thotë profesori Adnan Jashari.

Sipas tij, e gjithë kjo do të krijojë parakushte që përkthimet e vendimeve, të ligjeve, dhe të akteve të tjera zyrtare, të unifikohen në aspekt terminologjik. Më tej, ai vlerësoi edhe kontributin e Agjencisë së Zbatimit të Gjuhës dhe të drejtorit Ylber Sela, nëpërmjet aktiviteteve dhe botimeve të shumta, e sidomos nëpërmjet trajnimit të përkthyesve të lektorëve të institucioneve publike.

Edhe prof. dr. Afet Mamuti, ligjërues në Universitetin e Tetovës, trajtoi temë të ngjashme, atë të përkthimit të terminologjisë juridike në ligje.

“Prof. Ylber Sela ka bërë një punë mjaft të mirë, veçanërisht me aktivitetet që po organizon, siç është edhe ky i fundit, me trajnimin e përkthyesve nga të gjitha institucionet, duke nisur nga kryeministria, nga ministritë, drejtoritë, agjencitë e ndryshme, ku për disa ditë radhazi na u dha mundësia që t’i diskutojmë disa çështje, veçanërisht që kanë të bëjnë me përkthimin e akteve normative. Diskutimet që i kishim me kandidatët, ishin mjaft produktive dhe temat që i prekëm besoj se do të jenë një ndihmesë e madhe me rastin e përkthimit të dokumenteve, që kur të merr qytetari të lexojë aktin normativ, të përdoret terminologji e njëjtë, e qartë, e saktë dhe të mos ketë dykuptimësi”, thotë profesori Afet Mamuti.

Ai thotë se pas nxjerrjes së Ligjit të Përdorimit të Gjuhëve, statusi i gjuhës shqipe pësoi një ndryshim rrënjësor në pikëpamje të avancimit të përdorimit të saj, çfarë nuk e kishte para këtij ligji. Këtë e ndihmoi veçanërisht krijimi i Agjencisë së Zbatimit të Gjuhës, e cila vendosi komunikimin me Tiranën dhe Prishtinën zyrtare “për të bërë unifikimin dhe standardizimin e disa termeve që duhej të bëjnë të punësuarit nga kjo Agjenci” dhe se pas gjithë këtyre aktiviteteve, shumë më lehtë do të jetë në të ardhmen.

Shkup, 24.6.2021


Професорите Аднан Јашари и Афет Мамути одржаа предавање на тема „правна терминологија“

Двајцата предавачи на Обуката за преведувачи и лектори од државните институции, професорот Аднан Јашари и професорот Афет Мамути, пред преведувачите и лекторите одржаа предавање на тема-правна терминологија, којашто се употребува во службените документи и законските акти. Според нив, треба да се направат максимални обиди за терминологијата, која се употребува во јавните институции, да биде што поунифицирана. И двајцата го истакнаа значењето на Законот за употреба на јазиците и улогата на Агенцијата за примена на јазикот во подигнувањето на квалитетот на употребата на албанскиот јазик и неговиот статус во Република Северна Македонија.

Проф. д-р Аднан Јашари, предавач при Универзитетот на Југоисточна Европа, ја обработи темата за правната терминологија на економската кореспонденција, афоризмите и договорите, и го искажа неговото задоволство и ентузијазмот за досегашните достигнувања иако, како што вели тој: -„има уште многу што да се работи“.

-„Со цел дека во иднина ќе успееме да ја унифицираме терминологијата при преводите на различни акти, како оние законските, така и оние административните, судските или разни документи, што на некој начин би се засилила и би се координирала поврзаноста помеѓу преведувачите и Агенцијата од една страна, и Агенцијата и експертите од различни сфери, од друга страна“, рече професорот Аднан Јашари.

Според него, сето ова ќе создаде предуслови за унифицирање на терминологијата при превод на решенија, закони и други службени акти. Потоа, тој го оцени и придонесот на Агенцијата за примена на јазикот и на директорот Илбер Села, преку бројните активности и изданија, а особено преку Обуката за преведувачи и лектори од јавните установи.

И проф. д-р Афет Мамути, предавач при Универзитетот во Тетово, обработи слична тема, во врска со преводот на правната терминологија во законите.

„Проф. Илбер Села направи мошне добра работа, посебно со активностите што ги организира, како што е и оваа последнава, со Обуката за преведувачи и лектори од сите институции, тргнувајќи од Владата, министерствата, управите, агенциите, каде што неколку дена по ред, нѝ даде можност да дискутираме за некои прашања, особено за оние коишто се однесуваат на преводот на нормативните акти. Дискусиите што ги водевме со кандидатите беа мошне продуктивни и темите што ги обработивме верувам дека ќе бидат од голема помош во процесот на превод на документи-на пример кога еден граѓанин ќе го прочита нормативниот акт, да биде употребена унифицирана, јасна и точна терминологија, каде што не би постоела двосмисленост“, рече професорот Афет Мамути.

Тој вели дека по донесувањето на Законот за употреба на јазиците, статусот на албанскиот јазик претрпел коренски промени, од аспект на подобрување на неговата употреба, што во минатото не се случило. Ова посебно го помогна основањето на Агенцијата за примена на јазикот, којашто воспостави службена комуникација со Тирана и Приштина „за унифицирање и стандардизирање на некои поими, коишто требале да ги направат вработените лица во оваа Агенција“. Тој истакна дека покрај сите овие активности, во иднина ќе биде многу полесно.

Скопје, 24.06.2021 год.


Professor Adnan Jashari and professor Afet Mamuti gave lectures on legal terminology

The next two lecturers in the training of translators and proofreaders of state institutions, professor Adnan Jashari and professor Afet Mamuti, presented to the translators and proofreaders the topic of legal terminology in official documents and legal acts. According to them, we should make maximum effort to obtain a unified legal terminology that is spoken in public institutions. Both note the importance of the Law on the Use of Languages and the role of the Language Implementing Agency in raising the quality of use and status of the Albanian language in the Republic of North Macedonia.

Prof. dr. Adnan Jashari, a lecturer at South East European University, addressed the topic of legal terminology corresponding on economic, business and contracts. He expressed satisfaction and enthusiasm for the achievements reached so far although, as he says, “there is still a lot of work to be done”.

“In order to achieve the unification of terminology during the translation of various acts, such as legal, administrative, judicial, or various documents, we must somehow strengthen and coordinate the connection between translators and the Agency on the one hand, and the Agency and experts from different fields, on the other hand,” says Professor Adnan Jashari.

According to him, this will create precondition for the translations of verdicts, laws, and other official acts, to be terminologically unified. He also salutes the contribution done by LIA and Director Ylber Sela, done through different activities and publications, and especially the contribution on the training of the translators and proofreaders of public institutions.

Also, Afet Mamuti, Ph. D., touched a similar topic, by focusing on the translation of juridical terms on laws.

“Prof. Ylber Sela has done a marvelous job, especially with the activities he is organizing, including this last one, the training with translators of all institutions, starting from the presidency, ministries, directories, and different agencies, where for a couple days we were able to talk about some topics, especially those that carry out the normative acts. The debates that we had with the candidates were very productive and the topics that we spoke upon will be of a big help in the case of the translation of the normative act, to use the same terminology, a clear and precise one without ambiguity” says prof. Mamuti.

He says that after issuing the Law on the Use of Languages, the status of the Albanian language underwent a radical change in terms of advancing its use, which was not the case before the implementation of this Law. The process was especially helped by the establishment of the Language Implementing Agency, which created an official communication with Tirana and Pristina “to make the unification and standardization of some terms that should be done by the employees of this Agency” and that after all these activities will be much easier in the future.

Skopje, 24/06/2021